ADS001 – Cholesterol en lipoproteine basis (BB008)

Deze blogpost bespreekt het ontwerpproces van een figuur uit de blogpost “Cholesterol en ‘cholesterol‘”.

Het ontwerpen van cholesterol en de lipoproteïnes

Ik heb veel onderzoek gedaan voor ik deze afbeelding heb ontworpen. Ik wilde een duidelijk onderscheid hebben tussen cholesterol en lipoproteïnes. Daarnaast moesten de verschillende soorten lipoproteïnes ook van elkaar te onderscheiden zijn. Om dit onderscheid te maken, ben ik teruggevallen op de biochemische verschillen van de stoffen en deeltjes.

wat is cholesterol
Overzicht van cholesterol en lipoproteïnes

Het ontwerp van het cholesterol molecuul

De ontwerp van de schematische weergave van cholesterol was vrij eenvoudig. Voor biochemische moleculen kijk ik altijd eerst naar de scheikundige weergave. De vorm is vaak al erg karakteristiek. Bij cholesterol zijn dat drie 6-koolstof ringen met de 5-koolstof ring.

De kleuren bepaal ik aan de hand van de complexiteit van het verhaal, hoe veel elementen ik daarvoor moet weergeven en hoe deze elementen aan elkaar gerelateerd zijn. De oranje kleur van cholesterol komt meerdere malen terug, maar niet altijd even donker of verzadigd.
Ik probeer ook mijn illustraties aan elkaar te verbinden en gebruik waar mogelijk dezelfde kleuren voor dezelfde stoffen.

Het ontwerp van de lipoproteïnes

Biologisch gezien worden lipoproteïnes onderverdeeld op basis van grootte, dichtheid en samenstelling. Bij de samenstelling wordt onderscheid gemaakt tussen de inhoud van de lipoproteïnes en het omhulsel. Ik heb een aantal van deze verschillen verwerkt in mijn weergave van de lipoproteïnes

  • De grootte spreekt voor zich. Natuurlijk zijn de verhoudingen niet correct, maar de onderlinge verschillen heb ik geprobeerd duidelijk te maken.
  • De verschillen in dichtheid worden weergegeven door hoe donker of licht de inhoud van de lipoproteïne is. Zo heeft HDL een hele hoge dichtheid (en dus ook een donkere inhoud), maar chylomicrons zijn heel licht van kleur.
  • De samenstelling van de inhoud is een taartdiagram, die de percentages van cholesterol, triglyceriden (vetten) en andere stoffen weergeeft. Deze informatie heb ik uit een studieboek gehaald (Boron & Boulpaep, Medical Physiology, 2nd edition). Zo zie je ook direct de veranderingen van VLDL > IDL > LDL erg goed.
  • Lipoproteïnes worden ook onderscheiden op basis van hun omhulsel, maar deze onderscheiding voegde niet veel toe aan de begrijpelijkheid van mijn blogposts, dus dat heb ik weggelaten.

De kleuren zijn gekozen om bij mijn standaard pallet te passen dat ik voor andere illustraties ook gebruik. Zo zijn koolhydraten blauw-paars, eiwitten blauw-groen en vetten oranje-geel. Dat is niet altijd handig om strak aan te houden, maar bij deze illustratie kon dat wel.
Omdat de vetten geel zijn en cholesterol oranje-rood is, heb ik als tegenpool een blauwe kleur gebruikt voor andere onderdelen van de illustratie waar geen focus op lag.
De lever heb ik de diep-rode kleur gegeven. De vorm van de lever is niet herkenbaar genoeg om de kleur te veranderen, zonder dat het verwarring schept.

BB008 – Cholesterol en ‘cholesterol’

In dit artikel zal ik de basiskennis over cholesterol en het andere cholesterol bespreken. We zullen een onderscheid maken tussen het molecuul cholesterol en cholesterol zoals het bij veel mensen bekend is, wat het belangrijkste is om over cholesterol te weten voor jouw eigen gezondheid en hoe jij er invloed op hebt. Hierop volgt een artikel dat dieper ingaat op atherosclerose en de rol van lipoproteïnes daarin, met meer diepgaande informatie.

Meer lezen

BB007 – Vet vertering Basis

Schematisch overzicht macronutrienten
Dit is deel drie van de miniserie over macronutrient opname. Deze keer zal ik de afbraak en opname van vetten bespreken. De post is wat langer dan de vorige (meer afbeeldingen), omdat de vetvertering een stuk ingewikkelder is dan de eiwit en koolhydraat vertering. De stappen van vetvertering heb ik daarom met meer afbeeldingen proberen uit te leggen. Ook deze informatie komt uit het boek ‘Medical Physiology’ van Boron & Boulpaep, 2e editie. Mijn doel in deze post was om de afbeeldingen voor zich te laten spreken en zo weinig mogelijk extra tekst toe te voegen. Ik hoop dat je wil laten weten hoe goed dat gelukt is :).
Wat ik in de tekst van de blog zet is niet altijd belangrijk voor het begrip, maar vooral extra info voor de liefhebber.
Let wel op: voor het begrip van deze post is het goed om de vorige posts gelezen te hebben, omdat ik dezelfde weergave van bijvoorbeeld zout ionen en enzymen gebruik.
BP%2B007%2B %2B015  1%2B %2BLegenda%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis
Even een kort overzicht van de symbolen die ik in de volgende afbeeldingen ga gebruiken.
BP%2B007%2B %2B015 00%2B %2BIntro%2Bto%2Bfats%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis
BP%2B007%2B %2B015 01%2B %2BMechanical%2BEmulsification%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis

 

BP%2B007%2B %2B015 02%2B %2BTAG%2Bstabil.%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis

 

BP%2B007%2B %2B015 03%2B %2BTAG%2Bdigestion%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis

 

BP%2B007%2B %2B015 04%2B %2BTAG%2Bdroplet%2Bevol.%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis
BP%2B007%2B %2B015 05%2B %2BFat%2Babsorption%2B1%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis
BP%2B007%2B %2B015 06%2B %2BFat%2Babsorption%2B2%2BNL - BB007 - Vet vertering Basis

En dat is alles dat ik tot nu toe redelijkerwijs kan uitleggen over vetvertering en opname. Dit is de eenvoudigste manier waarop ik toch alle essentiele concepten heb kunnen behandelen. Daarmee hebben we nu de vertering van alle macronutrienten behandeld! YESSS! En de volgende blogpost zal ik verder gaan met NOG MEER BASICS, want dat wil ik zelf graag weten. De vraag is namelijk: wat gebeurt er dan met de macro’s als ze zijn opgenomen in het lichaam. Dan wordt het pas echt leuk (en ingewikkeld … vooral ingewikkeld, dus extra leuk ! (voor mij, misschien niet voor jullie (too bad ;-p))!

BB006 – Eiwit vertering Basis

Dit is deel twee van de miniserie over macronutrient opname. Deze keer zal ik de afbraak en opname van eiwitten bespreken. Ook deze informatie komt uit het boek ‘Medical Physiology’ van Boron & Boulpaep, 2e editie. Mijn doel in deze post wasom de afbeeldingen voor zich te laten spreken en zo weinig mogelijk extra tekst toe te voegen. Ik hoop dat je wil laten weten hoe goed dat gelukt is :).
Wat ik in de tekst van de blog zet is niet altijd belangrijk voor het begrip, maar vooral extra info voor de liefhebber.
Let wel op: voor het begrip van deze post is het goed om de vorige post gelezen te hebben, omdat ik dezelfde weergave van bijvoorbeeld zout ionen en enzymen gebruik.
Wat ik bij de vorige post was vergeten te vermelden: de paars-getinte tekstblokken zijn de hoofdlijn, de groen-getinte tekstblokken zijn extra details en weetjes, maar niet essentieel voor het begrip. Voor mensen die iets meer diepgang willen.
BP%2B006%2B %2B006 01%2B %2BProtein%2BDig.%2BStomach%2BNL - BB006 - Eiwit vertering Basis
 Eiwitten zitten in bijna elk type voedsel, tenzij het heel erg ver verwerkt is. Zowel planten als dieren maken eiwitten. Eigenlijk maken alle levende organismes eiwitten (met de uitzondering van virussen, maar je zou kunnen zeggen dat die niet echt ‘leven’).
BP%2B006%2B %2B006 02%2B %2BProtein%2BDig.%2BSI%2BNL%2B - BB006 - Eiwit vertering Basis
 Voor meer info over pepsine: zie ook de posts over maagzuur regulatie. (Basics – Advanced)
Pro-enzymen worden vaak ook geactiveerd door al geactiveerde vormen van het enzym. Bijvoorbeeld: propepsine kan aangezet worden door pepsine. Hierdoor ontstaat een versterkende reactie: hoe meer enzym actief is, hoe meer van het enzym geactiveerd kan worden en andere enzymen kan activeren. Dit is een positieve feedback loop: het resultaat van het proces stimuleert het proces.
Feitje over trypsine: dit is een enzym dat veel in laboratoria wordt gebruikt bij het kweken van cellen (ik weet dit uit eigen ervaring). Cellen worden vaak gekweekt in schaaltjes of flessen. Sommige cellen zweven in het medium (de kweekvloeistof), maar andere plakken vast aan de bodem. De cellen die vastplakken krijg je makkelijk los door trypsine toe te voegen. Trypsine knipt aan de buitenkant van de cellen het houvast weg, waardoor de cellen loskomen van de schaal of fles. De cellen vinden dat niet echt leuk, dus je moet het niet te lang of te vaak doen.
BP%2B006%2B %2B006 03%2B %2BPept.%2BTrans%2BNL - BB006 - Eiwit vertering Basis
 Transport van oligopeptiden en aminozuren wordt met zout ionen aangedreven. Die vorm van aandrijving wordt heel veel gebruikt in het lichaam, dus het is goed om dat echt te snappen. Ik hoor het graag als meer uitleg nodig is voor het begrip.
In tegenstelling tot koolhydraten, hoeven eiwitten niet helemaal afgebroken te worden tot aminozuren om de darmcellen in te komen. Dat komt door de oligopeptide transporters. Volgens Boron & Boulpaep (mijn studieboek) is het efficienter en sneller voor de cel om 2-4 aminozuren per keer op te nemen als oligopeptide dan om dezelfde hoeveelheid aminozuren stuk voor stuk op te nemen.
De volgende en laatste post in deze miniserie zal de afbraak en opname van vetten bespreken (mijn energiebron bij voorkeur 😉 ). Natuurlijk bewaar ik het beste (en meest ingewikkelde) voor het laatst!